NỘI DUNG BÀI HỌC TUẦN 13 - SINH HỌC 12 - TIẾT 1

Thứ bảy, 27/11/2021, 14:52
Lượt đọc: 6464

Bài 20 : TẠO GIỐNG MỚI NHỜ CÔNG NGHỆ GEN

 

  1. Công nghệ gen là gì? Các bước tiến hành trong kĩ thuật chuyển gen? Ý nghĩa của công nghệ gen?
  • 1.1)Công nghệ gen: là công nghệ tạo ra sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới

    - Là quy trình công nghệ dùng để tạo ra các sinh vật biến đổi gen hoặc sinh vật chuyển gen.

    -Trong công nghệ gen, kĩ thuật chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác là then chốt.

    -Kĩ thuật chuyển gen (kĩ thuật tạo ADN tái tổ hợp): là chuyển một đoạn ADN từ tế bào cho sang

    tế bào nhận bằng cách dùng plasmit hoặc thể thực khuẩn để làm thể truyền.

    -Plasmit là phân tử ADN dạng vòng, có trong tế bào chất của nhiều loài vi khuẩn, có khả năng nhân đôi độc lập với hệ gen trong tế bào.

  • 1.2)Các bước tiến hành trong kĩ thuật chuyển gen:

    a/ Tạo ADN tái tổ hợp:

  • Tách ADN của plasmit ra khỏi tế bào vi khuẩn và tách ADN ra khỏi tế bào cho.
  • Dùng enzyme cắt (restrictaza) cắt ADN của tế bào cho và ADN plasmit ở những vị trí nuclêotit xác định để tạo ra các đầu dính.
  • Dùng enzyme nối (ligaza) gắn gen cần cấy vào ADN plasmit tạo thành ADN tái tổ hợp. b/ Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận:
  • Dùng muối CaCl2 hoặc dùng xung điện để làm dãn màng sinh chất của tế bào nhận.
  • Phân tử ADN tái tổ hợp dễ dàng chui qua màng vào trong tế bào nhận và tổng hợp loại prôtêin đặc thù.

    c/ Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp: Để nhận biết tế bào nào đã nhận được ADN tái tổ hợp, các nhà khoa học phải chọn thể truyền có gen đánh dấu.

  • 1.3)Ý nghĩa của công nghệ gen: Công nghệ gen đã góp phần tạo ra các sinh vật biến đổi gen có những đặc tính quý hiếm có lợi cho con người.
  1. Sinh vật biến đổi gen là gì?Một số thành tựu về ứng dụng công nghệ gen trong tạo giống biến đổi gen?
  • 2.1)Sinh vật biến đổi gen:
  • Là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình.
  • Người ta có thể làm biến đổi hệ gen của một sinh vật theo 3 cách:
  • *Đưa thêm 1 gen lạ của một loài khác vào hệ gen.
  • *Làm biến đổi một gen đã có sẳn trong hệ gen.
  • *Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ gen.
  • 2.2)Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen:

a/ Tạo động vật chuyển gen:

  • Lấy trứng ra khỏi con vật, rồi cho thụ tinh trong ống nghiệm để tạo hợp tử.
  • Tiêm gen cần chuyển vào hợp tử và hợp tử phát triển thành phôi.
  • Cấy phôi đã được chuyển gen vào trong tử cung của con vật khác để nó mang thai và sinh đẻ bình thường. Nếu phôi phát triển bình thường sẽ cho ra đời một con vật chuyển gen.  Ví dụ:
  • Tạo cừu biến đổi gen, sản xuất sữa chứa prôtêin của người.
  • Tạo chuột nhắt chuyển gen, chứa hoocmôn sinh trưởng của chuột cống. b/ Tạo giống cây trồng biến đổi gen:

    -Ví dụ:     

  • *Chuyển gen trừ sâu từ vi khuẩn vào cây bông tạo được giống bông kháng sâu hại.
  • *Tạo được giống gạo vàng, có khả năng tổng hợp  - caroten (tiền chất tạo ra vitamin A). Tạo giống cà chua đã được làm bất hoạt gen sản sinh êtilen, vì thế quả sẽ chín chậm nên có thể vận chuyển đi xa hoặc để lâu mà không bị hỏng.

    c/ Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen:

    Ví dụ:

  • Tạo được dòng vi khuẩn mang gen insulin của người, với khả năng sinh sản cao, có thể sản sinh ra một lượng lớn insulin làm thuốc chữa bệnh tiểu đường.
Tạo ra các dòng vi sinh vật biến đổi gen, có khả năng phân hủy rác, dầu loang để làm sạch môi trường.

Tác giả: Phạm Công Thường

Trường THPT Long Trường
Địa chỉ: 309 Võ Văn Hát, Khu phố Phước Hiệp, phường Long Trường, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028.37301319 (P.Học vụ) - 028.37301617 (P.kế toán) - 028. 37302136 (P.Giám thị)
Email: c3longtruong.tphcm@moet.edu.vn - lienhe@thptlongtruong.edu.vn
 

Tập đoàn công nghệ Quảng Ích